05-04-2008, 12:12 AM

Şehirde lüks otomobil, doğada dört çeker
Zorlu arazi koşulları için tasarlanmış 4x4 SUV araçlar, günümüzde şehir içinde kullanılıyor. Tüm dünyada 4x4 araçları off-road amacıyla yol dışında kullananların oranı sadece yüzde 20. Yani her 100 4x4 araç sahibinden, sadece 20'si off-road yapıyor. Geri kalan yüzde 80 ise aracını şehirde kullanıyor. Bu yüzden 4x4 araç üreticileri, sınırlı off-road kabiliyetine sahip, otomobil konforuna daha yakın araçlar geliştirmeye başladı..
ABD'de satılan her 8 araçtan biri arazi aracı
SUV araçların popüleritesi 2'inci Dünya Savaşı sonunda başladı. 1941-46 yılı arasında 350 bin adet 4x4 üretildi. 1982 yılına kadar ABD'deki tüm otomobil satışlarının yüzde 2'sini 4x4 araçlar oluşturuyordu. 1983'de GM, Blazer ve Jimmy modellerini piyasaya çıkardı. Daha sonra Ford iki yeni modeli piyasaya sürdü. Bu ürünlerin uygun fiyatları 4x4 pazarının gelişmesine neden oldu. Japon üreticiler Toyota ve Nissan Amerikan pazarına girdiler. Bunları Mitsubishi ve Isuzu takip etti. 1988 yılına gelindiğinde 4x4'lerin satışları 670 bin adete yükseldi. 1996 yılında satışlar 2.1 milyona yükseldi. Buna göre ABD'de satılan her 8 araçtan biri off-road aracı. Şu anda ABD'de 40'ın üzerinde off-road araç bulunuyor. Ancak, 4x4 araçları offroad amacıyla kullananların oranı sadece yüzde 20 gibi küçük bir oranı buluyor.
4x4 pazarı lüks araçlarla büyüdü
ikinci Dünya Savaşı'nda askeri amaçlarla üretilen, 2000'li yıllarda moda haline gelen 4x4 araçlar, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de büyük ilgi görüyor. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) verilerine göre, geçen yıl Türkiye'de toplam 20 bin 609 adet 4x4 SUV araç satışı gerçekleşti. 2005 yılında ise bu rakam 21 bin 109 adet olmuştu. 4x4 satışları bir önceki yıla göre yüzde 2 oranında düşmesine rağmen, 4x4 araçların toplam pazardaki payı yüzde 1 artarak yüzde 6'ya çıktı.
Lüks 4x4'ler hem makam aracı hem prestij sembolü
Giderek daha çok şehiriçinde görmeye alıştığımız arazi araçları, farklı ihtiyaçlara hizmet veriyor. Prestij sembolü olarak görülen üst sınıf lüks 4x4'ler iş adamları için makam aracı olarak hizmet verirken, kadınlar için güvenli ve konforlu olmasıyla tercih ediliyor. Üst gelir grubunun satın alabileceği bu lüks 4x4'ler, konfor, güvenlik ve performanslarıyla dikkat çekiyor.
Doğa tutkunlarının yeni merakı pick-up'lar
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de otomobil talebini belirlemede trendlerin önemi ortada. Yeni heyecanlar, yeni tasarımlar ve sosyal yaşantıdaki değişimler otomobilde yeni modalar yaratıyor. Otomobil dünyasındaki en son ve en yeni 'moda' ise doğaya kaçışın aracı olarak bilinen pick-up'lar. Özellikle Amerika'da coğrafi şartlardan ötürü çok fazla talep gören pick-up'lar, Türk otomobilseverlerin de yeni gözdesi oldu. Ticari araç sınıfında olmasına rağmen, her geçen gün daha fazla talep gören pick-up segmentinde büyümenin en önemli nedeni, bu araçları hobi amacıyla kullananların sayısındaki artış olarak gösteriliyor. Genelde erkekler tarafından tercih edilen pick-up'lar doğa sporlarına düşkün, hafta sonu şehir dışına çıkan, off-road yapmayı sevenler tarafından kullanılıyor. Ayrıca, otomobil konforuna sahip olması, şehir içi kullanım kolaylığı, güvenlik standartlarının yüksek oluşu, haftasonu kullanımına uygunluğu, ikinci otomobil ihtiyacını gidermesi ve zaten varolan ticari kullanımın yanında kişiye özel kullanım imkanı vermesi de, pick-up'ların bu avantajını artırıyor. Bu araçların içinin binek otomobillere yaklaşan konforu, ticari amaçlı kullanıma ihtiyaç duyan kesimin de ilgisini çekiyor. Özellikle, iş dışında da ticari araçlarını kullananlar pick-up'lara ilgi duyuyor. Şehir dışı kullanımı oldukça fazla olan bu araçların yoğun şantiye şartlarına veya zorlu doğa koşullarına uygun 4x4 modelleri de pazara sunuldu. Bu araçlardaki ürün yelpazesi tek ve çift kabin modelleri olmak üzere her türlü ihtiyaca cevap verecek şekilde yaratılmış durumda. 4x2, 4x4, tek kabin ve çift kabin olmak üzere çeşitli versiyonları bulunan pick-up'ların en çok çift kabinli olanları tercih ediliyor. Pazarda satılan pick-up'ların yüzde 90'ına yakını çift kabin olarak satılıyor. Son yıllarda station wagon otomobillerden ve 4x4'lerden bu pick-up'lara doğru bir kayış dikkat çekiyor. Türk tüketicisi de station wagon pazarının dar olması nedeniyle bu pazarda fazla çeşit bulamayarak pick-up'lara yöneliyor. Ayrıca, yeni moda haline gelen pick-up'lara 4x4 pazarından da kayış olduğu görülüyor.
SUV pazarı üreticilerin iştahını kabartıyor
4x4 SUV talebindeki artışın cazibesini göz ardı etmeyen Renault, Mazda ve Ford'un 4x4 konseptleri geçen yıl düzenlenen Paris Otomobil Fuarı'nda ilk kez vitrine çıkmıştı. Peugeot ve Citroen'in yeni 4x4'leri de 2007 Mart ayında düzenlenen Cenevre Otomobil Fuarı'nda sergilendi. Mitsubishi Motors ile işbirliği yapan PSA Peugeot Citroen Grubu, 4x4 modellerini gelecek yıl satışa sunacak. Mitsubishi'nin Japonya'daki Okazaki fabrikasında üretilecek olan Peugeot'nun 4x4 aracı 4007 ve Citroen'in 4x4 modeli CCrossover, yeni Outlander'ın platformuna sahip. İki modelde de Mitsubishi'nin arazi araçlarındaki deneyimlerinden yararlanılmış. Bu projenin belki de en önemli yanı ise Japonya'da üretilip Avrupa'ya satılan ilk Fransız markası olması. 4x4 pazarına adım adan PSA, yılda 30 bin adetlik satış hedefliyor.
Yeni SUV'lar yola çıkmaya hazırlanıyor
Otomobil dünyasında yaşanan rekabet, son yıllarda yol dışına çıktı. Son dönemin modası 4x4 SUV araçlara olan talebin artması, 4x4 pazarındaki oyuncu sayısını da artırdı. Klasik 4x4 üreticileri olan Jeep, Toyota, Subaru, Land Rover, Nissan, Mitsubishi, Honda gibi markaların arasına Hyundai, Kia, Volkswagen, Audi, Porsche ve son olarak Chevrolet ile Opel girdi. Mazda, Renault, Ford, Peugeot ve Citroen de pazara girmek için hazırlanıyor. 4x4 pazarına girmeye hazırlanan markalar arasında lüks üreticiler de var.
* LAMBORGHINI: Lamborghini, sportif bir 4x4 hazırlamaya başladı. Lamborghini Gallardo'dan tanıdığımız 10 silindirli motorun yanı sıra, Porsche Cayenne'den alınabilecek 4.5 litrelik 8 silindirli turbo motor yeni modelin seçenekleri arasında yer alıyor. 'Lambo' kısaltmasına sahip olan markanın SUV model için 'Rambo' ismini kullanabileceği tahmin ediliyor.
* BENTLEY: İngiliz Bentley firmasını elinde bulunduran Alman Volkswagen, Bentley SUV'nin testlerini büyük bir gizlilik içinde sürdürüyor. VW bünyesindeki Audi Q7, VW Touareg ve Porsche Cayenne modellerinde ortak kullandığı teknik altyapı, ismi belli olmayan SUV modelinde de yeralacak.
* MASERATI: Maserati önümüzdeki yıllarda piyasaya sunmayı planladığı SUV modelini 2003 yılında Detroit Otomobil Fuarı'nda sergilemişti. Piyasaya 'Kubang' adı altında sunulacak olan araç, markanın spor modellerde de kullanılan 390 bg gücündeki V8 motoru ile donatılması planlanıyor.
* FERRARI: İtalyan üretici Ferrari de model gamına bir SUV eklemeyi planlıyor. 612 Scaglietti modelinin platformunda geliştirilmesi beklenen aracın üretime ne zaman geçeceği ise henüz bir netlik kazanmış değil.
* SAAB: GM Grubu bünyesinde yer alan Saab'da SUV segmentine giriş yapmaya hazırlanıyor. Meksika'daki GM fabrikasında üretilmesi planlanan 4x4 SUV'un 2009 yılında piyasaya çıkması bekleniyor.
* JAGUAR: Ford bünyesindeki İngiliz Jaguar'da 4x4 pazarına girmeyi planlayan lüks oto üreticileri arasında yer alıyor. Yeni SUV'
Çevreye saygılı 4x4 araçlar geliyor
Buzdağlarının erimesi, iklimlerde yaşanan değişiklik küresel ısınmayı gündeme getirdi. "Dünya yaşanmaz bir yer haline gelecek!" diye bu felaketin sorumluları aranıyor. Olası hedefler gösteriliyor. Sadece ABD'deki değil, Avrupa'daki çevreci örgütler, atmosfere en çok zarar veren araç olarak motorlu taşıtları gösteriyorlar. Sadece çevreyi kirletmekle yetinmeyen bu kirli egzoz sahibi araçlar, küresel ısınmayı da hızlandıran etkiye sahip olarak, hedef tahtasındalar. Bu nedenle, birçok çevreci örgüt özellikle büyük motorlu iri 4x4'lere karşı adeta bir savaş açtı. Otoparklarda, alışveriş merkezlerinin park yerlerinde duran SUV'ların arkasına "Felaketi getiriyorum!" "Beni kullanan dünyanın düşmanıdır!" gibi etiketleri yapıştırıyorlar. Militan çevreciler ise, bu araçlara zarar vermeye kadar giderek tepkilerini abartıyorlar. Egzoz emisyonlarının çevre ile fazlasıyla dost olmadıkları tartışmasız bir gerçek. Fakat, otomotiv sektörü de, 115 yıldır kullanılan içten yanmalı motorun kirli gaz yayılımını özellikle 80'lerden bu yana azaltmaya çalışıyor. Şu anda Euro4 normunu kullanan araçlar, iki yıl içinde Kaliforniya'nın çok sert fakat çevreye en "yeşil" yaklaşımı sunan "0"a yakın çok düşük oranlardaki Euro5 normlarına geçecekler. Benzinli motorlardaki zararlı emisyon değerleri minimize edilirken, dizel araçlardaki farklı egzoz kirliliği de çevrecilerin bile beklentilerinin altına çekiliyor. Diğer yanda, petrol rezervlerinin azalmaya yüz tutmasıyla, hızlandırılan alternatif yakıt ve enerji teknolojilerinin Ar-Ge'si artık sonuçlarını doğurmaya başladı. Örneğin; büyük SUV üreticilerinin neredeyse hepsi, artık fosil yakıtları kullanmayan motorlara sahip araçları üretmeye başlıyorlar. Başta mısır ve şeker kamışından üretilen BioEtanol yakıtlarına sahip otomobiller yollara çıktı. Hidrojeni elektrik üretiminde kullanan yakıt hücreli enerji jeneratörlerinin şarj ettiği pillerle çalışan araçlar da çok yakında geliyor. Ve elbette hibrid motorlu araçlar da artık seri üretime girdi. Yani artık, çevreyle dost otomobiller söz konusu.
Şehir hayatına ayak uydurdu
İkinci Dünya Savaşı'nda ABD silahlı kuvvetleri için geliştirilen 4x4'ler, günümüzde prestijin sembolü oldu. Yüksek fiyatlarıyla üst gelir seviyesine hitap eden SUV'lar, orta yaş ve üstündeki iş adamlarının makam aracı olmaktan, güvenli olmaları sebebiyle kadınların günlük aracı olmaya kadar çeşitli rollere bürünebiliyor. Özellikle kadınlar 4x4'lere büyük ilgi gösteriyor. Bir çok otomotiv firması yeni 4X4 modellerinin satışlarında kadınları hedefliyor. Geçmişte yüzde 95'i erkekler tarafından tercih edilen 4X4 araçları tercih eden kadınların oranı hızla artıyor. Bugün bu oran yüzde 25'lere kadar yükseldi.
KADINLAR SEVİYOR
Büyük gövdeleri ve yüksek oluşlarıyla SUV'lar, kadınların trafikte kendilerini daha güvenli hissetmelerini sağlıyor. Kadın sürücü sayısındaki artışla birlikte, 4X4'ler çok daha konforlu ve 'uysal' hale geldi. Artık güç ve imaj değil, kadınların ihtiyaç duyduğu konfor ve 'basitlik' göz önüne alınmaya başladı. 4x4 araçlar, eski dönemlere göre büyük farklılık gösteriyor. Artık bu tip araçlarda çekici ve şık tasarım bir otomobilin sunduğu konfor ve kullanışlılık ile bir arada elde edilebiliyor. Şehiriçi kullanımda otomobilden beklediğiniz özellikleri elde edip, hafta sonu arazi koşullarında da 4x4 keyfini yaşayabiliyorsunuz. Bu da SUV'ların çekiciliğini artırıyor. Bu nedenle A-B sosyoekonomik statüde bulunanlar, 30 yaş üstü ve üst orta gelir düzeyinde yer alanlar ve işadamları genelde bu tip araçları tercih ediyor. 4X4'lerin konfor özellikleriyle artık binek otomobilleri aratmadığı da bir gerçek. Buna karşın, büyük boyutlarıyla şehir trafiğinde ve park ederken zorluk yaşanması, yüksek yakıt tüketimleri ve yüksek vergileri bu araçların en belirgin dezavantajları olarak gösterilebilir.
DİZEL MOTOR
Son teknoloji ürünü dizel motorlar da sahip oldukları yüksek performans ve sessiz çalışma gibi özellikler sayesinde 4X4 arazlarda tercih edilir oldular. Böylece beygir gücü yüksek benzinli motorlarla yarışacak düzeyde yüksek güç sunan dizel alternatifler yakıt tüketimi sorununa bir anlamda çözüm oluyor.
Off-road'un okulu da var
4x4 araç satışlarındaki artışla birlikte, hem arazi koşullarında SUV kullanmanın inceliklerini öğretmek ve kullanıcılarını biraraya getirmek amacıyla kulüpler de kuruldu. Jeep Club Türkiye: Tüm Chrysler Jeep kullanıcılarını ortak bir sosyal grup çatısı altında toplamak, arazi koşullarında Jeep kullanmanın inceliklerini ve püf noktalarını öğretmek, üyelerine hayatlarının her anını kolaylaştırabilecek ve farklı olduklarını hissettirecek hizmetler sunmak amacıyla kuruldu. Land Rover Experience Center: Doğada karşılaşılabilinecek tüm engellerin bir arada bulunduğu Land Rover Experience Center İstanbul'da katılımcılar, arazi sürüş bilgilerini geliştirirken, merkezi İngiltere'de bulunan Land Rover Experience Academy eğitmenleri tarafından güvenli arazi sürüş tekniklerini öğreniyorlar.
Hesaplı 4x4'ler yoldan çıkarıyor
Son yıllarda 4x4 SUV araçlara olan ilgi hızla büyüdü. Talepteki artışla birlikte, bu pazardan pay almak isteyen markalar da 4x4 üretmeye başladı. Böylece, sadece 4x4 üreten markaların yanında diğer otomotiv markaları da pazarda yerini aldı. Artan rekabet ve yeni oyuncuların pazara girmesiyle, farklı segmentlerde ve her keseye uygun fiyatlı 4x4 araçlar üretilmeye başladı. Bu sayede, yüksek fiyatı nedeniyle sadece zenginlerin satın alabildiği 4x4 araçlar halka da indi.
Minik Panda'nın dört çekeri de var
2004 yılında "yılın otomobili" seçilen Fiat Panda'nın yeni 4x4 versiyonu hesaplı bir dört çeker hayali kuran tüketicilere hitap ediyor. Otomatik dört çeker sistemi sayesinde asfalt yollarda çekişin yüzde 98'ini ön tekerleklerde gerçekleştiren Fiat Panda 4x4, tekerleklerden herhangi birinin çekişte zorlandığı buzlu veya bozuk yollarda otomatik olarak dört çeker konumuna geçiyor. Panda 4x4 Trekking ve Climbing olarak iki ayrı versiyonuyla satılıyor. Climbing'de; sürücü ve yolcu ön hava yastığı, ABS, elektronik fren güç dağılımı, elektrikli ön camlar, radyo-CD çalar, klima standart olarak sunuluyor. Panda 24 bin 463 YTL'den başlayan fiyatla satılıyor.
Terrios'ta 7 bin YTL indirim var
Diahatsu Terios bahar kampanyası nedeniyle 7 bin YTL'ye varan indirimlerle satışa sunuluyor. İç mekânı tamamen yenilenen Terios'ta, alüminyum görünümlü ön konsol ve içe gömülü sportif göstergeler kullanılırken, sürekli dört tekerlekten çekiş sistemine sahip yeni 1.5 lt. 105 bg'lik Terios'ta ise benzinli bir motor görev yapıyor. Araç, otomatik şanzımanla da satın alınabiliyor. Terios'un 1.3 lt. 86 bg ve 1.5 lt. 105 bg modelleri en ekonomik 4x4'lerin başında geliyor. Terios'ta, 4 silindirli DVVT motoru, diferansiyel kilidi ve sürekli 4 çeker özelliğinin yanında ABS fren sistemi, sürücü-yolcu hava yastığı, klima ve merkezi kilit standart donanım olarak sunuluyor. Düz vites 1.3 lt Terios DX modeli 7 bin YTL indirimle 25 bin 990 YTL'ye satılıyor. Terios'un 1.5 lt'lik en donanımlı modelinin fiyatı ise 43 bin 500 YTL.
İtalyan Guigiaro tasarladı
Ünlü İtalyan tasarımcı Guigiaro tarafından tasarlanan Suzuki SX4, 4x4 ile binek bir otomobilin özelliklerini bir arada sunuyor. SX4'ün Urban Line isimli versiyonda şehir içi düşünülerek tasarlanmış standart otomobil özellikleri bulunurken, Outdoor Line versiyonunda ise 4X4 sistemi görev yapıyor. Markanın Macaristan'daki fabrikasında üretilecek olan Suzuki SX4, Fiat ile ortaklaşa geliştirildi. Hafif arazi koşullarında mücadele verecek olan Suzuki SX4'te 4x4 çekiş sistemi Grand Vitara kadar gelişmiş değil. İlk kez geçtiğimiz marttaki Cenevre Uluslararası Otomobil Fuar'ında gün yüzüne çıkan Suzuki SX4'ün felsefesi ise araç isminde gizli: Sportif sürüş (S), her türlü doğa ve yol koşuluna uygunluk (X-over) ve 4 mevsim bir 4X4 (4). Fiat tarafından özel olarak geliştirilen dizel motor teknolojisine sahip Suzuki SX-4, 3 ayrı motor seçeneğiyle tüketicilerin beğenisine sunulacak. Fiat ve Suzuki'nin ortak ürünü SX4 henüz Türkiye'de satılmıyor.
100 km'de 6.1 lt. yakıt tüketiyor
İtalyan Fiat'ın küçük SUV'u Sedici, 1.6 lt. 107 bg'lik bir motorla satışa sunuluyor. Sedici, özellikle şehirlerarası yolculuklarda düşük yakıt tüketimi ve yüksek performans sağlıyor. Şehir dışında 100 km'de 6.1 litre benzin tüketen Sedici'nin 7.1 lt'lik ortalama yakıt tüketimi ise 4x4 bir araca göre oldukça hesaplı. 44 bin YTL'den başlayan fiyatlarla tüketicinin beğenisine sunulan Fiat Sedici, iç tasarımında kullanıcılarına deri direksiyon simidi, krom boyalı iç kapı kolları ve vites topuzu kaplamalar ile orta konsol yanlarında krom görünümlü kaplamalar sunuyor.
Qashqai'nin içi uçak kokpiti gibi
Qashqai, nisan ayında satışa sunuldu. Nissan Dizayn Avrupa tarafından tasarlanan Qashqai sürüş dinamizmi ile öne çıkıyor. 39.900 YTL başlangıç fiyatıyla Qashqai, C ve D segmentinden üst sınıflara geçiş yapmak isteyen yenilikçi müşterileri hedefliyor. Qashqai, özellikle uçak kokpitini andıran ön paneli ile dikkat çekiyor. Sürücü ve yolcu kısımları belirgin bir biçimde ayrı olarak tasarlanan araçta kullanılan iç ekipman, araca sportif hava veriyor.
Rus Lada Niva araziye dost
3000 devirde 129 Nm tork üreten "her yolun 4x4'ü" sloganıyla satılan Rus Lada'nın yıllardır değişmeyen 4x4'ü Niva, off-road yapmak isteyipte bütçesi el vermeyenler için en cazip seçeneklerden biri. 1.7 lt 80 bg'lik enjeksiyonlu benzin motoruyla Türkiye'de pazara sunulan Lada Niva, sürekli dört tekerlekten çekiş sistemine sahip. Konfordan çok macera arayanların seçeneği olan Lada Niva Türkiye'de 2 yıl veya 60 bin km. garanti süresiyle satılıyor. Lada Niva'da içeriden açılabilir bagaj kapağı, yükseklik ayarlı farlar, gecikmeli sönen iç aydınlatma, ön koltuk kafalıkları, renkli camlar, katlanabilir çift parçalı arka koltuk, viraj denge çubuğu, gergi kontrollü ön ve arka emniyet kemerleri, amortisörlü bagaj kapağı, bagaj aydınlatma lambası ve 3. stop lambası standart. Lada Niva'nın opsiyonel olarak sunduğu tek özellik ise hidrolik direksiyon. 90 km sabit hızda 100 km'de 8.25 lt yakıt tüketen hidrolik direksiyonlu Lada Niva'nın satış fiyatı ise 23 bin 900 YTL.
Doğaya meydan okuyan safkanlar
Zor arazi koşullarında kullanılmak için tasarlanmış 4x4'ler günümüzde yold dışına çıkmıyor. Son yılların trend aracı SUV'lar daha çok şehir içinde kullanım alanı buluyor. Yapılan araştırmalara göre her 100 4x4 sahibinden 80'i araçlarını şehiriçinde kullanıyor. Off-road amaçlı kullanım ise yüzde 20'lerde. 4x4 üreticileri, müşterilerin eğilimini göz önüne alarak offroad kabiliyeti sınırlı, şehirli araçlar üretmeye başladılar. Ancak, off-road yeteneği olan safkan 4x4 araçlar da talep görmeye hâla devam ediyor.