09-16-2008, 03:24 PM
7 Ocak 1884 yılında İstanbul’da doğan Halide Edip, Üsküdar Anadolu Lisesinde tahsil hayatına başladı. Amerikan Kolejini bitirdi. Üsküdar Anadolu Lisesinde okurken, 15 yaşında çevirisini yaptığı Fransız yazar J. Abott’ın Ana adlı eseri dolayısıyla Sultan II. Abdülhamit tarafından Şefkat ödülüne layık görüldü.
Fransız ve Doğu Edebiyatından etkilendi. Tahsil hayatından sonra çeşitli okullarda öğretmenlik ve ayrıca müfettişlik görevlerinde bulundu. 1908 yılından sonra gazetelerde yazıları yayınlanmaya başladı. Bu yazılar genellikle kadın haklarıyla ilgiliydi. O, ömrünün sonuna kadar kadın haklarının en önde savunucuları arasında yer aldı.
Heyecanlı ve atak mizacının oda verdiği girişkenlikle toplumsal hareketlerde hep en ön saflarda yer aldı. 1919 yılında İzmir işgal edilince, bu işgali protesto için Sultanahmet Meydanında bir miting yapıldı. Kürsüye fırlayan Halide Edip Yunan işgalini kınayan bir nutuk verdi. Mitinge katılanlar bu konuşmadan çok etkilendiler. Bu nutukla Halide Edip adı yavaş yavaş hafızalara kazınmaya başladı.
Halide Edip gazeteci kimliği ile Anadolu Ajansının kuruluşuna, o zamanlar Yeni Gün Gazetesinin sahibi olan Yunus Nadi ile birlikte öncülük etti. Bu ajansa ismini de veren bu ikili, ajansın kurucuları arasında da yer aldı.
Kurtuluş Savaşına onbaşı olarak katıldı. Çeşitli hastanelerde ve savaş alanlarındaki revirlerde görev yaptı. Hizmetleri dolayısıyla Üstçavuşluğa yükseltildi. Aynı zamanda Atatürk ile birlikte Anadolu’yu gezerek halkı milli mücadele için bilinçlendirmeye çalıştı. Eğitim ve sağlık konuşunda yaptığı çalışmalar bir çok kesimlerde insanla tanışmasına neden oldu ve bu insanlardan takdir görmesini sağladı.
Tek partili döneme geçilmesi nedeniyle yurttan ayrıldı. 1940 yılında yurda dönerek İstanbul Üniversitesi İngiliz Filolojisi Bölüm Başkanlığına atandı. 1950 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisine bağımsız olarak seçildi.
8 Ocak 1954 tarihinde İstanbul’da vefat etti.Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerinde ve Cumhuriyet döneminde kadın haklarının çok kısıtlı olduğu bir dönemde, bir kadın olarak zorluklarla mücadele ederek kadın haklarının en önde savunucularından oldu. Halide Edip daha çok Edebiyatçılığı ile öne çıkarak, Türk Edebiyatına sayısız eserler kazandırdı. Sinekli Bakkal, Vurun Kahpeye, Ateşten Gömlek romanları bunlardan birkaçıdır.